Trump “İsrail Lobisi”ni aşabilecek mi?

06 Ocak 2019 Pazar, 12:55

Donald Trump’ın ABD askerlerinin Suriye’den çekilmesiyle ilgili kararına karşı Amerikan Kongresinde iki partili muhalefet sürüyor. “İsrail Lobisi” ve bağlantılı kuruluşlar Trump’ı kararından vazgeçirmek veya çekilme sürecini mümkün olduğunca yavaşlatmaya çalışıyorlar..

Trump 2016’daki Başkanlık kampanyasında seçmenlerine “Suriye ve Afganistan’daki askerleri evlerine geri getireceğiz, ABD’yi Ortadoğu’daki aptal savaşlardan çekeceğiz” vaadinde bulunmuştu. Trump vaadini gerçekleştirmek istiyor, ancak 2020’deki Başkanlık seçimlerinde “İsrail Lobisi”nin desteğini kaybetmekten de korkuyor. ABD’nin Ortadoğu politikasının ana unsuru İsrail. Trump’ın Ulusal Güvenlik ekibiniyse İsrail yanlısı Neoconlar kontrol ediyor. Hatırlatalım, 1 Ocak itibariyle ABD ve İsrail, BM’nin eğitim, bilim ve kültür örgütü UNESCO’dan çekildi. Gerekçe, örgütün İsrail’i rahatsız eden kararlara imza atması.

İsrail’in Ortadoğu’da Akdeniz’e açılan bir koridor için “PKK-PYD” unsurlarını desteklediği öteden beri biliniyor. İsrail, kendi etrafında küçük etnik devletçikler istiyor. Bu devletçiklerin kendi aralarında çatışmaları İsrail’in işine gelecek. Irak’ın ABD eliyle parçalanması İsrail’e hizmet etti. ABD’nin Suriye’deki pozisyonu da İsrail’in çıkarlarına uyarlanmış görünüyor.

Irak’ın işgal edilmesi için “Neoconlar” tarafından düzmece bahaneler üretilmişti. ABD askerlerinin Suriye’de kalmaya devam etmesi için de yeni provokasyonlar olabilir. Obama da Irak ve Afganistan’dan çekilmeyi vaat etmiş ama yapamamıştı. Trump’ın aynı kaderi yaşayıp yaşamayacağı “Suriye kararı”nın arkasında ne kadar duracağıyla ilgili. Trump’a en şiddetli tepkiyi verenlerden biri Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham idi. Graham, Trump ile yaptığı görüşmenin ardından “bilmediğim şeyler öğrendim. Şimdi iyimserim” demesi kafa karıştırıcıydı. Graham, Ulusal Güvenlik Danışmanı John Bolton ve Dış İşleri Bakanı Mike Pompeo ile aynı kafada. Netanyahu, bu üçlünün en azından Trump’ı yavaşlatmasını umuyor.

İsrail, ABD’nin Suriye’deki askeri varlığından birden fazla konuda yarar sağlamak istiyor: İran’a karşı daha fazla kaldıraç sağlamak, Batı Şeria’da yasa dışı yerleşimleri olabildiğince genişletmek, Golan Tepeleri’nin ilhâkının tanınması, PKK-PYD kontrolünde Suriye’nin Kuzey Doğusundan Akdeniz’e ulaşan bir nifak koridorunun açılması. Golan’ın ilhâkının tanınması için bir yasa tasarısı ABD Senatosuna çoktan sunuldu bile. İsrail lehinde bazı yasa tasarıları yeni Senato’da da gündemde. Cumhuriyetçi Senatör Marco Rubio tarafından sunulan bir tasarı daha önce Kongre’ye sunulmuş dört ayrı tasarıyı tek pakette topluyor. Bu tasarıyı Cumhuriyetçiler ve Demokratlar desteklemişti. Rubio’nun tasarısının sponsorlarıysa Senato çoğunluk lideri Mitch McConnel ve Dış İlişkiler Komitesi Başkanı Jim Risch.

Rubio’nun tasarı paketinde Amerikan silahları alabilmesi için İsrail’e finansman sağlanmasına ve acil durumlarda ABD’nin kendi mühimmatlarını İsrail’e devretmesine izin verilmesi yer alıyor. Pakette ayrıca İsrail hükümetinin Batı Şeria’da yasa dışı yerleşimlere izin vermesini protesto eden sivil Amerikalılar tarafından organize edilen “İsrail’e Boykot” hareketine yasal engeller getiriliyor. Bu hareket “BDS(Boycott, Divestment, Sanctions)” olarak biliniyor. Birçok Amerikalı ve Batı’lı şarkıcı, BDS’nin çağrısıyla İsrail’deki konserlerini iptal etti. İsrail’in yanı sıra ABD Kongresindeki İsrail yanlısı siyasetçiler “BDS”den çok rahatsızlar.

Özetle söylemek gerekir ise, ABD Kongresi'nde Trump’ın Suriye kararını kadük hale getirmek, hatta ‘çekilme plânı’nı ‘kalma plânı’na dönüştürmek için yoğun bir çaba var. Trump Suriye’den hızlı bir çekilme olacağını beyan etmişti ama sonradan ağız değiştirerek çekilme sürecinin yavaş ve dikkatli bir şekilde gerçekleşeceğini söyledi. Öyle anlaşılıyor ki Trump, Washington’daki “Lobi” destekli muhalefet karşısında köşeye sıkışmış görünüyor. (Yenişafak)

Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi "Kamu Yönetimi ve Siyaset Bilimi" bölümü mezunu. 15 yıldan uzun zamandır basın camiasının içinde yer aldı. 1997 yılından bu yana Yeni Şafak Gazetesi Haber Merkezi'nde özel haberler, dizi yazıları, araştırma yazıları, röportajlar, tarih sayfaları ve köşe yazıları yazdı. Türkiye Gazeteciler Cemiyeti 2004 Türkiye Gazetecilik Başarı Ödülleri Röportaj Dalı'nda ödüle layık görüldü. Biyografi alanında dört kitap yayınladı. Sivil toplum kuruluşlarında çeşitli görevler üstlendi. (Yeni Şafak)