NATO Zirvesi öncesi ezber bozan buluşma: Yabancı istihbaratçı ve generaller İstanbul'da
Dünyanın farklı noktalarından birçok isim İstanbul'da düzenlenen "Dünyada Güvenlik ve NATO Konferansı"na katıldı. Etkinlikte bir ABD'li istihbaratçı biri Türk iki emekli general, birçok siyasetçi ve akademisyenler de konuşmacı olarak yer aldı.
Dünya Medeniyetleri Girişimi Araştırma Merkezi’nin düzenlediği uluslararası Dünyada Güvenlik ve NATO Konferansı 26-27 Haziran 2026 tarihlerinde İstanbul Taşyapı Etkinlik Merkezi’nde düzenlendi.
Konferansta ABD’den iki, Almanya’dan bir, Azerbaycan’dan bir, Bulgaristan’dan bir, Çin Halk Cumhuriyeti’nden bir, İran İslam Cumhuriyeti’nden iki, İtalya’dan iki, Rusya Federasyonu’ndan iki, Sırbistan’dan bir ve Türkiye’den yedi konuşmacı sunum yaptı. Siyasetçiler, parlamento üyeleri, emekli generaller, akademisyenler ve uzmanlar, iki gün süren dört oturum boyunca katkılar sundu.
İlk gün kimler konuştu
Toplantının ilk gününde Prof. Dr. Semih Koray, Prof. Dr. Fouad Izadi, Eski ABD Deniz Piyadeleri istihbarat subayı Scott Ritter, Vatan Partisi Genel Başkanı Doğu Perinçek, Prof. Dr. Sergey Glazyev, Avrasya ve Akdeniz Araştırma Merkezi (CESEM) Uzmanı Alessandro Fanetti, CHP Genel Başkan Yardımcısı Bülent Kuşoğlu, eski Alman Koramiral Kay-Achim Schönbach, E. Tümg. Prof. Dr. Fahri Erenel, Bulgaristan Diriliş Partisi Milletvekili Angel Georgiev konuştu.
ABD’li istihbaratçı: Ruslar kazandı
ABD'li eski istihbarat subayı Ritter, Ukrayna ile Rusya arasındaki savaşın Batı'nın öngördüğünden farklı devam ettiğini dile getirdi. Yaptırımlara rağmen Rus ekonomisinin büyüdüğüne işaret eden Ritter, Moskova'nın savaşta üstünlük sağladığını ve ordusunun da giderek güçlendirdiğini belirtti.
Devlet Başkanı Vladimir Putin'e desteğin de artığını belirten Ritter, Rusya'nın değil NATO'nun çökmeye başladığını söyledi. Avrupa'daki siyasi elitlerin sahneden silinmeye başladığını belirten Ritter, "Birleşik Krallık dört yılda dört Başbakan gördü. Almanya'nın hükümeti çökmek üzere; aynı şey Fransa hükümeti için de geçerli. Kısacası, NATO'nun Rusya'ya dayatmaya çalıştığı hedefler, istemeden ama etkili biçimde, bizzat NATO üyeliğinin kendi içinde hayata geçiyor" dedi.
Rusların galibiyetinin kesin olduğunu belirten Ritter, NATO'nun yeni savaş açmak değil olası çatışmaları engellemesi gerektiğini savundu.
Scott Ritter
'Ölüsünü Atlantik’e atın'
Ritter'in ardından mikrofonu Doğu Perinçek devraldı. Ankara'daki zirvenin NATO'nun cenaze töreni olacağını belirten Perinçek, "Bu koşullarda NATO patronlarına tavsiyemiz şudur: NATO'nuzun ölüsünü alın, ayağına taş mı bağlarsınız, paslı bir demir mi bağlarsınız, Atlas Okyanusu'na atın" dedi.
Türkiye'de ABD ve NATO ile yürüyenlerin iktidarlara gelemeyeceğini belirten Perinçek, Fransız General de Gaulle'den şu alıntıyı yaptı:
'NATO, … savunma ruhumuzu zayıflatmayı başarmıştır; o ruh olmadan savunma da olmaz. Millî bağımsızlık arzumuzu uyuşturuyor. Bizi hadım ediyor. NATO bir aldatmacadır. Amerika’nın Avrupa üzerindeki hakimiyetini gizlemek için kurulmuş bir mekanizmadır. NATO sayesinde Avrupa, ABD’ye bağımlı hale getirilmiştir.'
Türkiye'nin 2014'ten beri CHP'nin de son gelişmelerle "FETÖ'den arındığını" savunan Perinçek, NATO'nun dağılma ve çöküşünün zorunlu olduğunu dile getirdi.
Doğu Perinçek
CHP'li Kuşoğlu: Ekonomiler güvenlik sorunu oldu
"Mutlak butlan" kararının ardından CHP genel başkan yardımcısı olan Bülent Kuşoğlu, güç dengesinin değişmeye başladığını söyledi. Dünya düzenin kesin hatlarından sıyrıldığını belirten Kuşoğlu, "Yaklaşık 330 trilyon dolar şu an dünya ekonomileri borçlu. Bir yıllık hasılalarını topluyorsunuz 120-130 trilyon dolar. Sadece ABD'nin 38 trilyon dolar borcu var. Dolarla borçlandığı halde risk. Bizim gibi ülkeler için daha büyük risk. Ekonomiler milli güvenlik sorunsalı olmaya başladı. Böyle bir dönemdeyiz" dedi.
NATO'nun dört temel sorunu olduğunu dile getiren Kuşoğlu, şu ifadelerle devam etti:
"Birincisi Batı kavramı eski bütünlüğünü tanımlanıyor. Sovyet tehdit algısı bitti. İkincisi müttefiklerin tehdit algısı aynı değil. Doğu Avrupa kanadında Rusya tehdidi öne sürülürken, Güney kanadında bizim gibi ülkeler içinse terör, göç, istikrarsızlık ve Akdeniz güvenliği yakıcı başlıklar. Üçüncüsü transatlantik ilişkilerin öngörülebilirliği zayıflıyor. Amerika olmadan NATO'nun transatlantik niteliği düşünülemez. Washington'ın yaklaşımı Avrupalı müttefikler açısından güven sorununu büyütüyor. Dördüncüsü ise Avrupa'nın kendi güvenlik sorununu tartışması sorunu. Avrupa ne yapacağını da bilmeyen bir durumda bulunuyor."
Bülent Kuşoğlu
Alman koramiral: Topyekün savaşa ilk kez bu kadar yaklaştık
Eski Alman Koramiral Kay-Achim Schönbach, Küba Füze Krizi'nden bu yana dünyanın ilk kez bu kadar topyekün savaş yaklaştığını söyledi.
Ukrayna'daki savaşın önlenebileceğini belirten Schönbach, "Benim kişisel endişem ve inanıyorum ki bu endişe sizlerin de üzerinde ciddi bir ağırlık oluşturmalıdır; çatışmanın taraflarının, durumu yeterince doğru değerlendirememeleri ve kendi kapasitelerini olduğundan fazla görmeleri nedeniyle, zaten son derece tehlikeli olan mevcut durumu daha da tırmandırabilecek olmalarıdır" dedi.
Avrupa'nın refahı ve güvenliğinin Ukrayna'nın çıkarlarından öte olduğunu belirten Schönbach, bu savaşı bitirmek için Brüksel'in iradesini koyması gerektiğini söyledi.
Kay-Achim Schönbach
İkinci gün kimler konuştu
Konferansın ikinci gününde Azerbaycan 6. Dönem Milletvekili Elşad Mirbeşiroğlu, Yeniden Refah Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Doğan Bekin, emekli Büyükelçi Fatih Ceylan, Amerikan Komünist Partisi MYK Üyesi Jackson Hinkle, Çin Halk Cumhuriyeti'nden Enstitü Müdür Yardımcısı Liu Xu, Hacettepe Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Erdem İlker Mutlu, Prof. Dr. Alireza Kouhkan, Sosyalistler Hareketi Uluslararası İlişkiler Komitesi Başkanı Bojan Vulin, emekli General Francesco Cosimato ve emekli Rus Amiral Konstantin Sinkov konuştu.
ABD'li siyasetçi: NATO zayıflıyor
Amerikan Komünist Partisi MYK Üyesi Jackson Hinkle, "NATO zayıflıyor ancak yaralanan bir şey daha tehlikeli hale gelir. Bu da onları daha tehlikeli hale getiriyor" dedi.
Çok kutuplu dünya düzenini istemediği için ABD'nin İran üzerinden Rusya ve Çin'e saldırdığını belirten Hinkle, "Burada da şımarık çocuk oyunu kaybettiği için masadan kalkıyor. ABD artık ahlaki bir bahane bile bulmaya çalışmıyor. Halkı ikna edelim diye bile uğraşmıyorlar. Bir gün uyanıyorlar Venezuela Başkanı'nı kaçırmış, İran'da bir okul bombalanmış. Böyle olaylar yaşanıyor" dedi.
Jackson Hinkle
Sırp siyasetçi: NATO çekilsin
Sırp sosyalist siyasetçi Bojan Vulin, küresel güvenlik sistemini ve NATO'nun Balkanlar'daki rolünü eleştirdi. NATO'nun Kosova'daki varlığının Birleşmiş Milletler kararlarının ruhuna aykırı şekilde kullanıldığını belirten Vulin, NATO'nun Balkanlar'dan çekilmesi gerektiğini söyledi.
NATO'nun 1995'te Bosna-Hersek'te ve 1999'da Kosova'da seyreltilmiş uranyumlu mühimmat kullandığını ifade eden Vulin, bunun uzun vadeli sağlık ve çevre sorunlarına yol açtığını söyledi.
İtalyan General: ABD'nin sorumluluğunu kim devralacak
Emekli General Francesco Cosimato, bu ayın ilerleyen günlerinde Ankara'da düzenlenecek NATO zirvesinin dünya çapında büyük bir istikrarsızlık anında düzenleneceğini söyledi.
Cosimato, ''Geçen kasım ayında ulusal güvenlik stratejisinin yayınlanması ve 'Önce Amerika' konsepti, ABD'nin NATO'ya olan bağlılığı hakkında çokça soruyu gündeme getiriyor. Peki ABD'nin NATO ile geleceği nedir? Bu, sadece ilgili organlar arasında Amerika Birleşik Devletleri Başkanı tarafından yapılan bir dizi açıklamayı derinleştiren içsel bir tartışma değildir. Aynı zamanda ABD kuvvetlerinin bağlılığının ve ABD politikasının NATO'yu desteklemeye devam edip etmeyeceğini çözmeyi gerektiren bir meseledir. Bu ışık altında, eğer gerçekten ABD'nin bağlılığının azaldığını açıkça bilirsek, Avrupa Birliği'nde ABD'nin sorumluluğunu kim devralacak? Bu basit bir soru değil" dedi.
ABD'nin olası bir geri çekilmesinin siyasi arenanın yanı sıra teknolojik ve operasyonel alanda da büyük boşluklar yaratacağını kaydeden Cosimato, "Çok iyi bildiğiniz gibi stratejik varlıklara iletişim uyduları, keşif uyduları ve stratejik hava nakli dâhildir. Bu varlıklar şu ana kadar ABD tarafından sağlanmaktadır. ABD desteği olmadan bu varlığı nihayetinde NATO'ya kim sağlayacak? Bunun olması için uzun bir araştırma ve geliştirme sürecinden bahsediyoruz. Özel şirketlerin bu tür uydu takımlarına sahip olduğu ancak devletlerin sahip olmadığı tuhaf bir dönemde uydu sistemlerinden bahsediyoruz" dedi.
Francesco Cosimato
Sonuç bildirgesi
Toplantının sonuç bildirgesinde şu ifadelere yer aldı:
1. Atlantik Sistemi içinde yaşanmakta olan bunalım ve altüst oluşlardan hareketle 7-8 Temmuz 2026 tarihlerinde Ankara’da toplanacak zirvenin NATO’nun son zirvesini oluşturacağını öngörmek şaşırtıcı olmayacaktır. Fransa Cumhurbaşkanı Macron 'NATO’nun beyin ölümünün gerçekleştiğini' söylerken ABD Başkanı Trump’ın NATO’yu 'kâğıttan kaplan' olarak nitelemesi bu öngörüyü doğrular niteliktedir.
2. ABD’nin NATO aracılığıyla örgüte üye olan diğer ülkeleri gütme çabası, dünyanın çok kutuplu hâle gelmesiyle bu örgütün sürdürülebilir olmaktan çıkmasına katkıda bulunmuştur. Bu durumun devam etmesi dünyayı giderek daha güvensiz bir yer haline getirecektir.
3. İran’ın ABD - İsrail saldırısına karşı şehitler vererek düzenlediği direnişin zafere ulaşmasında İran’ın Rusya ve Çin Halk Cumhuriyeti ile iş birliğinin önemli bir payı olmuştur. Türkiye’nin de NATO’dan çıkarak bu birlikteliğe katılması, insanlığın geleceğine ve ittifakın dünya güvenliğine yönelik saldırılara karşı caydırıcılık etkisine ciddi bir katkıda bulunacaktır.
4. Türkiye, Rusya, İran ve Çin’in oluşturacağı eksen, başka bölgesel iş birliklerinin oluşumu açısından da bir dayanak işlevi görecektir. Türkiye’nin çökmekte olan NATO’da daha fazla pay sahibi olması, çöküşün yükünden daha büyük bir payı üstlenmekten başka bir sonuç vermez.
5. Atlantik Sistemi içinde yaşanmakta olan dağılmaya özellikle gençliğin gücünü aşındıran ahlâkî çöküş süreçleri eşlik etmektedir. Dünya güvenliği, yalnızca kısa erimli değil, insanlığın uzun erimli geleceğini ilgilendiren bir sorun haline gelmiştir".
6. İnsanlık şiddetle yeni bir medeniyetin özlemini duymaktadır. Doğu’dan ve Güney’den yükselmekte olan yeni bir medeniyet bu ihtiyacı karşılamaya adaydır ve kuşkusuz Atlantik Sisteminin bir tekrarı olmayacaktır.(Odatv)
