NATO fedailiğinin ödülü 80 motor

ABD, 7-8 Temmuz tarihlerinde Ankara’da düzenlenecek N Liderler Zirvesi’ne bir parmak balla geliyor. Konuya yakın dört kaynak, çarşamba günü Reuters’e yaptığı açıklamada, Başkan Donald Trump yönetiminin ABD Kongresi’nin itirazlarına rağmen Türkiye’ye yüz mATOilyonlarca dolar değerinde düzinelerce F-110 jet motoru satışı planladığını bildirdi.

General Electric tarafından üretilen motorların, Türkiye’nin ilk milli savaş uçağı KAAN’da kullanılması planlanıyor. Kaynaklardan biri, paketin değerinin 700 milyon doları aşacağını belirtti. Daha önce söz konusu paket, ABD Kongresi’nde veto edilmişti. Buna rağmen kaynaklar, satışın önümüzdeki günlerde kesinleşmesinin ve ardından Dışişleri Bakanlığı’nın Kongre’ye resmi bir bildirimde bulunmasının beklendiğini söyledi.

‘Onu çok mutlu edecek bir şey yapacağım’

Diğer yandan gelişme, ABD Başkanı Donald Trump’a soruldu. CNN Türk ABD Temsilcisi Yunus Paksoy’un, “Sayın Başkan, Türkiye F-110 jet motorlarını ve F-35 savaş uçaklarını istiyor. Türkiye’ye büyük bir hediye çantasıyla mı gidiyorsunuz?” yönündeki sorusuna Trump, şöyle yanıt verdi:

“Sanırım öyle yapacağım. Türkiye bir NATO üyesi. Bazıları Türkiye’yi öyle görmüyor ama aslında öyle. O, NATO’nun güçlü bir üyesi. Evet, muhtemelen onu (Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı) çok mutlu edecek bir şey yapacağım.”

‘F-35’lere çalışıyoruz’

Paksoy’un “Jet motorlarına evet dediniz. Peki F-35 anlaşmasının nihayete ermesi için ne olması gerekiyor?” sorusuna ise yanıtı ABD Başkan Yardımcısı JD Vance verdi. “Pete (Hegseth) ve tüm ekibin şu anda bunu incelediğini biliyorum; çünkü Amerikan yasalarına uymak adına gerçekleştiğini onaylamamız gereken bazı hususlar var.” diyen Vance, “Başkan bizden bunu yapmamızı istedi. Süreci işletiyoruz. Bu aslında Kongre’yi ilgilendiren bir mesele ve F-35’leri alabilmeleri için Türkiye’nin Amerikan yasalarına uymasını sağlamakla ilgili. Elbette bunu duyuracağız.” ifadelerini kullandı.

ABD’nin 2020 Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası (NDAA)’nın 1245. maddesinde konuyla ilgili şöyle deniliyordu: “Yasa, yalnızca Türkiye’nin artık S-400’e sahip olmaması durumunda bir muafiyet öngörmektedir; bu koşulun yerine getirildiğinin teyit edilmesi, ABD Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakanı tarafından yapılmalıdır.”

Kongre’den itiraz sesleri

Temsilciler Meclisi Dışişleri Komitesi’nin en üst düzey Demokrat üyesi olan New York Milletvekili Gregory Meeks ise Trump yönetiminin Kongre’yi atlamasına tepki gösterdi. Meeks, şunları söyledi:

“Dün yönetim bana, Kongre denetimini bir kez daha devre dışı bırakarak Türk Ordusu’na 700 milyon doları aşan savunma malzemesi satışını onaylayacağını bildirdi. Dışişleri Bakanlığı, aldığı kararı gerekçelendirme girişiminde dahi bulunmadı. Herhangi bir acil durum yetkisine dayanmadı, yazılı bir gerekçe sunmadı ve aylar boyunca satışın ABD-Türkiye ilişkilerine etkileri, Türkiye’nin Rus yapımı S-400 sistemini elinde bulundurmaya devam etmesi ve diğer bölgesel güvenlik kaygıları hakkında bana iyi niyet çerçevesinde bilgi vermeyi reddetti. Bunun yerine, yalnızca ofisime satışın resmî bildirim sürecinin derhâl başlatılacağını bildirdi. Bu ekipmanların teslimatı yıllar alacak. Bunun acil ya da kaçınılmaz bir durum olduğu iddia edilemez. ”

10 adet alınmıştı

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Eylül 2025’te yaptığı açıklamada, “Şu anda almayı beklediğimiz F-35 ve KAAN’ın motorları var. ABD Kongresi’nde bekletiliyor ve lisansları durmuş durumda. Onların lisanslarının hayata geçirilmesi ve motorların gelmesi lazım ki KAAN’ların üretimi başlayabilsin. Bizim ABD ile olan ilişkimizde sınırlamaların olması, bizi ister istemez uluslararası sistemde daha farklı arayışların içerisine itecek. Kendi yeteneklerimizi elbette geliştiriyoruz ancak hiçbir ülke, sadece kendi geliştirdikleri ile kendisi için yeterli hale gelemez.” demişti.

Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ise Aralık 2025’te TBMM’de bir soru önergesine verdiği yanıtta, KAAN’ın ilk ptototiplerinde kullanılmak üzere 10 adet F110-GE-129 motorunun tedarik edildiğini, 80 adet ek motor için ABD ile müzakerelerin devam ettiğini bildirmişti.

KAAN’ın yerli motoru için TEI bünyesinde yürütülen TF35000 turbofan motor geliştirme çalışmalarına da devam edildiği öğrenildi. Yerli motorun ilk testlerinin 2026 yılında yapılması ve 2032 yılında KAAN’ın yerli motor ile ilk uçuşunu yapması hedefleniyor.

NATO çökerken Türkiye merkeze yerleşiyor

Uzmanlara göre Trump’ın Kongre’yi de atlayarak yaptığı bu motor jestinin sebebi, Türkiye’yi çöken NATO’ya zincirleme telaşından kaynaklanıyor. Hükümet çevreleri ise bunu “NATO’da ağırlığımızın artması”, “merkezi roller üstlenilmesi” olarak pazarlıyor. Halbuki NATO dağılırken Türkiye’nin merkezde Türkiye’nin yer alması, enkazın da tam altında kalması anlamına geliyor.

Son dönemde NATO kapsamında üstlenilen yeni görevler Türk Milleti’ni tedirgin ediyor. Bu kapsamda;

- Adana’da Çokuluslu Kolordu Karargâhı-Türkiye (MNC-TÜR) kuruluyor.

- Anadolu Kavağı’ndaki Deniz Unsur Komutanlığında NATO Birleşik Görev Kuvveti (CTF) Karadeniz faaliyete başlıyor.

- 2028’den itibaren iki yıl süreyle NATO’nun en kritik ve stratejik askeri unsuru olan Müttefik Reaksiyon Kuvveti’nin komutasını Türkiye üstleniyor.

Özetle Türkiye; Avrasya’nın öncüsü olması gerekirken Avrasya’ya karşı cephe ülkesi yapılıyor.

Trump istemiş herkes uymuş!

ABD Başkanı Donald Trump, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile Oval Ofis’te düzenlediği basın toplantısında gündeme ilişkin soruları yanıtladı.

Türkiye’nin kendi isteğiyle İran Savaşı’na dahil olmadığını ileri süren Trump, şöyle devam etti: “O (Cumhurbaşkanı Erdoğan) benim dostum ve savaşın dışında kaldı. Bildiğiniz gibi İsrail’in büyük bir hayranı değil ve ben ondan dışında kalmasını istedim, o da dışında kaldı. Başka kim harikaydı, Çin Devlet Başkanı Xi (Jinping); dahil olabilirdi, petrolünün yarısını o bölgeden alıyor. Ben de ondan lütfen dışında kalmasını istedim ve o da öyle yaptı. Putin de öyle yaptı; ama Vladimir’in odaklanacak başka şeyleri olduğunu söyleyebilirsiniz, yine de hepsi dışında kaldı.”

NATO ülkelerine tepki gösterdi

Trump, bazı NATO ülkelerinin verdikleri sözleri yerine getirmediğini ve İran konusunda ABD’ye destek olmadıklarını söyledi. Almanya, İngiltere ve İspanya’yı sert ifadelerle eleştiren Trump, “İspanya tam bir felaket, berbat. Hiçbir şey ödemek istemiyorlar. Bedavaya geçineceklerini sanıyorlar. İspanya iyi bir İttifak üyesi değil. İngiltere ise ölüyor; Kuzey Denizi’ni (petrol aramaya) açmalılar.” diye konuştu.

“NATO’dan tek istediğim sadakat. Almanya’da 50 bin askerimiz var, küçük bir jest istiyoruz, hemen ‘Bunu yapamayız.’ diyorlar.” ifadelerini kullanan Trump, büyük hayal kırıklığı yaşadığını yineledi.(Aydınlık)