Bakü yanıt vermeli: Azerbaycan toprakları İran'a karşı kullanıldı mı?
CNN'in, İran'a karşı savaş sırasında İsrail özel kuvvetleri ve istihbarat unsurlarının Azerbaycan'da faaliyet gösterdiğine dair iddiaları, bölgede yeni tartışmaları beraberinde getirdi.
CNN tarafından yayımlanan ve İsrail'e bağlı özel kuvvetler, istihbarat unsurları ile insansız hava aracı ekiplerinin İran'a karşı yürütülen operasyonlar sırasında Azerbaycan'ın güney bölgelerinde faaliyet gösterdiğini öne süren haber, Güney Kafkasya'nın güvenlik dengeleri açısından önemli soru işaretleri doğurdu.
Haberde, söz konusu unsurların İran sınırına yakın bölgelerde konuşlandığı ve bazı istihbarat ile operasyonel faaliyetleri buradan yürüttüğü iddia edildi. Bu iddiaların doğruluğu henüz bağımsız kaynaklar tarafından teyit edilmiş değil. Ancak ortaya atılan bu tür iddialar, bölgesel güvenlik açısından ciddi sonuçlar doğurabilecek nitelikte görülüyor.
Eğer söz konusu haber gerçeği yansıtmıyorsa, Azerbaycan yetkililerinin ayrıntılı ve şeffaf bir açıklamayla iddiaları net biçimde yalanlaması bekleniyor. Buna karşılık, iddiaların herhangi bir kısmının doğru olması durumunda mesele yalnızca ikili güvenlik iş birliği sınırlarında kalmayacak, İran'ın ulusal güvenliği ve bölgesel istikrar açısından daha geniş sonuçlar doğuracaktır.
Uluslararası ilişkilerde iyi komşuluk ilkesi, komşu ülkeler arasındaki ilişkilerin temel unsurlarından biri olarak kabul edilir. Bu ilke doğrultusunda hiçbir devletin, kendi topraklarının komşu bir ülkeye karşı askeri, istihbari veya sabotaj faaliyetlerinde kullanılmasına izin vermemesi gerektiği savunulmaktadır.
İran ile Azerbaycan arasındaki tarihi, kültürel ve coğrafi bağlar dikkate alındığında, İran sınırına yakın bölgelerde İsrail varlığına ilişkin iddiaların iki ülke ilişkileri açısından hassasiyet taşıdığı belirtiliyor.
Uzmanlara göre, bu tür iddialar karşısında sessiz kalınması, kamuoyundaki soru işaretlerini artırabilir ve karşılıklı güvensizlik ortamına zemin hazırlayabilir. Bölgesel istikrarın korunması için şeffaflık, diyalog ve karşılıklı güvenin güçlendirilmesi gerektiği ifade ediliyor.
Güney Kafkasya'nın dış aktörlerin askeri ve istihbari rekabet alanına dönüşmemesi gerektiği yönündeki görüşler de dikkat çekiyor. Bölge ülkelerinin uzun vadeli çıkarlarının, komşularıyla istikrarlı ilişkiler geliştirmekten geçtiği vurgulanırken, güvenliğin ancak karşılıklı saygı ve iyi komşuluk ilkeleri temelinde sağlanabileceği belirtiliyor.
Bu çerçevede gözler Bakü'nün vereceği olası açıklamalara çevrilmiş durumda. Yapılacak açıklamanın, yalnızca iki ülke arasındaki ilişkiler açısından değil, bölgesel güvenlik dengeleri bakımından da önem taşıdığı değerlendiriliyor.(Ajanslar)
