Kırgızistan’da savaş dronları ve robotların geliştirildi
Kırgızistan’ın savunma bütçesindeki artışla birlikte yerli bir araştırma merkezi, intihar dronları ve savaş robotlarının üretimine başladı.
Son yıllarda Orta Asya bölgesi gizli bir silahlanma yarışına ve askeri yapıların modernizasyonuna tanıklık etmektedir. Bu çerçevede, bölgenin kilit ülkelerinden Kırgız Cumhuriyeti, savunma stratejisini yeni teknolojilerin, özellikle insansız sistemler ile yapay zekânın geliştirilmesi üzerine inşa etmiştir.
Düşünce kuruluşlarının ve bölgesel medyanın raporları, Bişkek’in savunma bütçesinin son yıllarda kayda değer biçimde arttığını ve ülke yetkililerinin savaş dronlarının satın alımı ile yerli üretimine özel bir önem atfettiğini göstermektedir; bu eğilim özellikle 2021 yılının sonlarında ilk savaş dronlarının alınmasının ardından daha da ivme kazanmıştır.
Kırgız özel sektörünün modern savunma sanayisine girişi
Bu doğrultuda, başkent Bişkek yakınlarındaki “Nanospace” adlı özel bir araştırma merkezi, insansız hava aracı sistemleri ve askeri robotik alanındaki faaliyetlerini çarpıcı şekilde genişletmiştir.
Özel sektör yatırımıyla işletilen bu araştırma merkezi, Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sedir Cabbarov’un doğrudan ve özel desteğine sahiptir. Cabbarov şahsen bu tesisin kurulması için geniş araziler tahsis etmiş ve merkezin kurucuları ile Kırgız silahlı kuvvetleri arasında yakın iş birliği tesis edilmesi için gerekli zemini hazırlamıştır.
Nanospace Araştırma Merkezi Müdürü Ulan Salamatov, basına verdiği demeçte, merkezin artık askeri standartlarda insansız sistemlerin üretimi için resmî ruhsat almaya hak kazandığını duyurdu.
Tesisin hedeflerini anlatan Salamatov şunları söyledi: “Bu merkezde birinci şahıs bakışlı (FPV) dronlar, uzun menzilli keşif dronları ve kara robotik sistemleri tasarlıyor ve montajını yapıyoruz. Bu savaş makineleri, ön cephelerde piyadeye ateş desteği sağlayabilir veya patlayıcıları düşman tanklarının altına yönlendirebilir. Gönülden arzumuz hiçbir savaşın yaşanmaması olsa da her hâlükârda ordumuz ve ülkemiz her türlü senaryoya tam anlamıyla hazır olmalıdır.”
Tersine mühendislikten Yerli “SAARA-02” dronunun tasarımına
Nanospace Müdürü’nün ifadesine göre, merkezin uzmanları faaliyetlerinin başlangıcında yabancı dron modellerini tersine mühendislikle kopyalıyor, ancak gerekli teknik bilgiye ulaştıktan sonra “SAARA-02” adını verdikleri uzun menzilli yerli keşif dronunu tasarlayıp üretmeyi başardılar.
Salamatov, bu yerli dronun stratejik Batken bölgesinde başarıyla test edildiğini ve 2021 yılında Kırgızistan ile Tacikistan arasındaki sınır çatışmaları sırasında Kırgız sınır muhafızları ile ordusuna istihbarat desteği sağlamada kilit rol oynadığını iddia etti.
Üretim zincirinin büyük bir bölümünde kendi kendine yeterliliğe değinen Salamatov, merkezin şu anda yüksek irtifada uçuş kabiliyetine sahip keşif dronlarını bağımsız şekilde üretebildiğini sözlerine ekledi.
Bu dronların ihtiyaç duyduğu parçaların büyük kısmı tesisin içinde, endüstriyel üç boyutlu yazıcılar kullanılarak üretiliyor. Söz konusu sistemlerin yalnızca çip ve mikroişlemcileri ithal edilirken, elektronik kartların ve seyrüsefer sistemlerinin tasarımı, üretimi ve montajı tamamen yerli mühendisler tarafından gerçekleştiriliyor. Bununla birlikte, bazı gelişmiş sanayi makinelerine erişimdeki kısıtlar nedeniyle FPV dronlarının seri üretimi henüz azami kapasiteye ulaşmış değil.
Savaş robotlarının ve “Kabylan” muharebe aracının geliştirilmesi
İnsansız hava araçlarının yanı sıra Nanospace Merkezi, akıllı kara robotları da geliştirmektedir. Bu küçük insansız araçlar, cephe hattına hayati mühimmat ve ikmal malzemesi nakletmek veya düşman ateşi altındaki yaralıları tahliye etmek üzere tasarlanmıştır. Bu tür faaliyetler, doğrudan çatışmalardaki insan kaybı riskini asgariye indirmektedir.
Bunların yanı sıra Salamatov, Kırgız ordusunun özel kuvvetleriyle “Kabylan” adlı robotik muharebe aracının inşasına yönelik resmî ve stratejik bir sözleşme imzalandığını duyurdu. Bu gelişmiş robotik platform, çeşitli ağır makineli tüfeklerle teçhiz edilebilir veya ani operasyonlarda dron fırlatmak için hareketli ve zırhlı bir üs olarak kullanılabilir.
Bişkek’in füze sanayisi ile havacılık ve uzay alanına giriş hamlesi
Nanospace Merkezi’nin uzun vadeli planlarının bir başka ayağını ise genç kuşağa yatırım yapmak ve Kırgızistan’da havacılık ve uzay bilgisinin tamamen yerlileştirilmesi oluşturmaktadır. Yapılan planlamalara göre merkez, bu sonbahardan itibaren robotik ve dron alanına ilgi duyan genç öğrenciler ile mühendisler için uzmanlık eğitim programları başlatacaktır. Bu eğitim programı, sabahları teorik dersler ile öğleden sonraları merkezin kıdemli mühendisleri eşliğinde gerçekleştirilecek uygulamalı atölye çalışmalarının birleşiminden oluşacaktır.
Ayrıca, füze mühendisliği de bu araştırma merkezinin öncü alanlarından biridir. Salamatov, teknik ekiplerince geliştirilen birkaç roket prototipinin bugüne dek başarıyla fırlatıldığını ve iki kilometre irtifaya ulaştığını açıkladı.
Hâlihazırda Nanospace mühendisleri, Dünya’nın stratosfer katmanına ulaşabilecek daha gelişmiş bir roketin imali üzerinde çalışmaktadır. Bu projenin başarıya ulaşması hâlinde Bişkek, önümüzdeki yıl ülkede ilk ihtisas füze mühendisliği fakültesini kurarak Kırgız ordusunun önümüzdeki on yıllardaki modernizasyonu için gereken bilimsel altyapının garanti altına alınmasını planlamıştır.(Ajanslar)
